Về Nha Trang nghe đàn đá Khánh Sơn cảm nhận tinh hoa từ nhạc cụ cổ nhất

Khi bạn tìm kiếm thông tin về những địa điểm du lịch Nha Trang trên google, chắc chắn “Đàn đá Khánh Sơn” sẽ là được liệt kê là một trong những địa điểm không thể bỏ qua trong một tour Nha Trang. Đến đây, du khách sẽ có dịp được chiêm ngưỡng và trải nghiệm loại nhạc cụ gõ cổ xưa nhất của người Việt Nam và cũng là nhạc cụ có tuổi đời lâu nhất trong lịch sử nhạc cụ của loài người.

Đàn đá Khánh Sơn được phát hiện bởi ông Bo Bo Ren, một người dân tộc Raglai ở Khánh Sơn, một huyện miền núi phía Nam của tỉnh Khánh Hòa. Trước khi được công bố vào năm 1979 với toàn thế giới, bộ đàn đá này đã được đào và cất giấu trong hang đá hàng chục năm. Nói không ngoa, có lẽ chính là những chiếc đàn đá này đã làm cho tên tuổi địa danh Khánh Sơn không thua kém so với thành phố biển Nha Trang.

Đến Khánh Sơn để cảm nhận tinh hoa từ nhạc cụ cổ nhất

Loại nhạc cụ đặc trưng này gồm 12 thanh đá được đục đẽo theo 12 kích thước với độ lớn nhỏ, dài ngắn khác nhau. Để tạo nên những âm thanh độc đáo khác nhau, 12 thanh đá này được chế tác rất cầu kỳ chứ không hề thô sơ như các công cụ bằng đá của người Việt cổ. Ông Bo Bo Ren tự xếp 12 thanh đá này thành 2 bộ, mỗi bộ gồm 6 thanh. Trong đó, bộ A với tổng trọng lượng 50,5 kg, có thanh nặng nhất là 9 kg, thanh nhẹ nhất 5 kg. Thanh nặng nhất trong bộ B là 28,1 kg, thanh nhẹ nhất là 10,5 kg, tổng trọng lượng cả bộ B lên tới 110,8 kg, gấp đôi so với bộ A. Mười 12 tấm đá có thể phát ra âm thanh độc đáo này được chế tác cầu kỳ chứ không hề thô sơ như các công cụ bằng đá của người Việt cổ.

Đàn đá Khánh Sơn là loại nhạc cụ dân tộc dộc đáo từ âm thanh đến cách chế tác

Về niên đại, qua bước đầu nghiên cứu về dân tộc, địa chất, khảo cổ học, dự đoán bộ đàn đá này có tuổi thọ khoảng từ 2.000 đến 5.000 năm. Mỗi thanh đều có vết mòn nhẵn ở một chỗ nhất định, trừ một thanh có 2 điểm cách nhau vài centimet. Âm thanh và nhịp điệu phát ra từ những cây đàn đá này phụ thuộc vào cách người chơi gõ nhịp trên thân đàn. Khi gõ vào mỗi thanh ở bất cứ điểm nào đó cũng cho một âm thanh riêng. Điểm gõ vang nhất ở mỗi thanh chính là những chỗ đã mòn nhẵn, chứng tỏ những người chế tác ra nó đã có sự tính toán khá cẩn thận và chính xác, và bộ đàn đã trải qua quá trình sử dụng rất lâu trước khi được phát hiện nên mới có độ mòn nhẵn như vậy. Âm thanh từ bộ đàn đá  vang lên trong trẻo và ấm không thua gì các loại nhạc cụ được biểu diễn trong các ban nhạc chính thống. Nhịp điệu cũng rõ ràng chứ không chỉ đơn thuần là một loại âm thanh được phát ra từ các phiến đá. Bộ đàn đá Khánh Sơn có thể tấu lên các điệu dân ca quen thuộc mang đậm phong cách núi rừng Tây Nguyên.

vv

Không chỉ thế, dụng cụ để gõ vào mặt đàn và vật kê đàn cũng rất đặc biệt. Chúng được làm từ đá xanh, một loại đá chủ yếu chỉ xuất hiện ở vùng đất Khánh Sơn. Nếu muốn tìm hiểu chi tiết về những chiếc đàn đá của người dân tộc Raglai, bạn có thể tới gặp trực tiếp già làng của họ và nghe kể về truyền thuyết ra đời của bộ đàn đá với câu chuyện rất hấp dẫn và thu hút. Theo truyền thuyết của làng, âm thanh được phát ra từ những phiến đá trong chiếc đàn có công dụng xua đuổi tà ma, vốn được xem là một thế lực siêu nhiên gây hại cho trẻ em và người dân trong làng, đồng thời có công dụng thúc đẩy và khuyến khích mọi người chăm chỉ lao động sản xuất bằng những âm thanh tươi vui.

Cách chơi bộ đàn đá này không phải là dễ

Đường đến Khánh Sơn không quá hiểm trở, vậy nên bạn hãy dành ra một ngày để tìm hiểu về loại nhạc cụ dân tộc này khi có dịp đến du lịch Nha Trang nhé. Đây cũng là dịp để bạn lắng nghe âm thanh trong trẻo được phát ra trực tiếp trên chiếc đàn, được quan sát cách người dân tộc gõ những nhịp điêu luyện, và được hòa mình vào cuộc sống, văn hóa của con người nơi đây.

Tags:

Leave a Reply

Please Login to comment
  Subscribe  
Notify of